ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )
مقدمه 10
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )
5 ) « شرح المحصل للامام فخر الدين الرازى » ، كه از كتابهاى فلسفى است و نام كامل آن ، كه فخر الدين رازى بر آن نهاده ، « محصل افكار المتقدمين و المتاخرين » است ، اين كتاب را هم فوطى ضمن تاليفات او آورده است . 6 ) « نقض المحصول فى علم الاصول » ، تعليقهء مفصلى است بر رد و انتقاد بر كتاب « المحصول فى علم الاصول » فخر الدين رازى ، فوطى و ميرزا محمد باقر خوانسارى و حاجى خليفه در « كشف الظنون » اين كتاب را نام بردهاند ، حاجى خليفه از اين كتاب ضمن معرفى « المحصول » در ص 1615 نام برده است . 7 ) شرحى بر كتاب كلامى « الايات البينات » فخر الدين رازى ، كه اين كتاب را بروكلمان ضمن آثار ابن ابى الحديد آورده است . 8 ) « شرح الياقوت » ، كه شرحى بر كتاب « الياقوت » ابو اسحاق ابراهيم بن نوبخت است ، اين كتاب را هم بروكلمان آورده است . 9 ) « العبقرى الحسان » ، اين كتاب مجموعهيى حاوى مباحث مختلف كلامى و تاريخى و ادبى است كه در آن نمونههايى از نظم و نثر و انشاى خود را هم آورده است . ميرزا محمد باقر خوانسارى در « روضات الجنات » اين كتاب را ضمن آثار ابن ابى الحديد آورده است و خود ابن ابى الحديد در ص 287 ج 8 « شرح نهج البلاغه » چاپ ابو الفضل ابراهيم به اين كتاب خود ارجاع داده است . 10 ) « الوشاح الذهبى فى العلم الادبى » ، كه دربارهء اين كتاب اطلاع ديگرى در دست نيست ، فوطى آن را آورده است . 11 ) « الفلك الدائر على المثل السائر » ، اين كتاب نقدى است بر كتاب المثل السائر فى ادب الكاتب و الشاعر » نصر الله بن محمد ( ابن اثير ) جزرى ، برادر ابن اثير مورخ . نصر الله بن محمد وزارت چند امير را بر عهده داشته است ، ابن ابى الحديد اين نقد را به اشارهء مستنصر ، خليفهء عباسى ، در اول ذى حجه 633 شروع كرده و پانزده روزه به پايان رسانده است . بر اين كتاب ابن ابى الحديد چند نقد نوشته شده است ، از جمله نقدى به نام « نشر المثل السائر وطى الفلك الدائر » كه نويسندهء آن ، ابو القاسم محمود سنجارى ، در گذشتهء 650 هجرى است و براى اطلاع بيشتر در اين مورد به صفحات 1586 و 1291 « كشف الظنون » مراجعه فرماييد . اين كتاب ابن ابى الحديد در سال 1309 ق در هند چاپ شده است . 12 ) شرحى بر « المنظومة فى الطب » ابن سينا ، كه اين كتاب را بروكلمان از آثار